In ons Pixel Sundays artikel van deze week gaat het over de grootste strategiefranchise uit de geschiedenis. Het gaat over de grand strategy-serie van Paradox Interactive, met een historische focus en veel diepgang. Natuurlijk hebben we het over Europa Universalis, een spel dat honderden jaren geschiedenis simuleert.
Samenvatting
- Oorsprong en vroege spellen – Van bordspel tot videogame
- Hoofdserie en mijlpalen – Europa Universalis II, III, IV
- Mechanieken, innovaties en DLC-model in EU4
- Focus op Europa Universalis V – Alles wat we tot nu toe weten
- Conclusie en vooruitblik – Waar gaat de historische reis van de serie naartoe?
Het verhaal van Europa Universalis (EU) is lang, en het gaat niet alleen over de geschiedenis die je in het spel simuleert, maar ook over die van de franchise zelf. Over een paar dagen verschijnt het nieuwste deel in de serie, Europa Universalis 5, met nog meer diepgang en een langere tijdsperiode dan zijn voorganger. Hier lees je alles over de franchise en natuurlijk over EU5.
Oorsprong en vroege spellen – Van bordspel tot videogame
De Europa Universalis-franchise begon niet als videogame. Het eerste deel was een geopolitiek strategiespel van Philippe Thibaut uit 1993. Het spel beslaat de periode van 1492 tot 1792. Het was bedoeld voor zes spelers, maar er waren ook varianten voor vijf. Het spel had een van de meest uitgebreide regelboeken; de Engelse vertaling telde 154 pagina’s en een spel kon dagen of zelfs weken duren. Elke speler vertegenwoordigde een Europese grootmacht zoals Spanje, Frankrijk, Engeland, het Ottomaanse Rijk, Portugal of Rusland, Venetië of Nederland, en elk land had zijn eigen regels, gebeurtenissen en overwinningsvoorwaarden.
Daarna verkreeg Paradox Development Studio de rechten op het spel en bracht in 2000 de eerste videogameversie van Europa Universalis uit. Het spel was gebaseerd op het bordspel van Philippe Thibaut en besloeg eveneens de periode van 1492 tot 1792. Het spel is niet op beurten gebaseerd, maar loopt in real-time, tenzij je op pauze drukt. Je kunt de controle nemen over een van de Europese grootmachten en je invloed uitbreiden via kolonisatie, handel, diplomatie, technologie en militaire acties. De kaart is verdeeld in ongeveer 1.500 provincies met verborgen “terra incognita” die je moet ontdekken door te koloniseren.
Aan het begin van het spel kies je een Europese natie en neem je de leiding. Je beheert de diplomatie, handel, oorlog en technologie van je land. Door kolonisatie en ontdekking kun je nieuwe gebieden verkennen en vestigen. Met technologie- en handelsmechanieken kun je de economische groei en invloed vergroten. Ook religie speelt een rol en kan onrust veroorzaken en de stabiliteit van je land beïnvloeden.
Met Europa Universalis legde Paradox de basis voor het merk en bewees dat historisch georiënteerde grand strategy-spellen een plek op de markt verdienen. Een complex bordspel omzetten naar een computerspel was destijds een ambitieus plan, maar Paradox slaagde daar uitstekend in. Ze kozen voor diepgang en markeerden daarmee het begin van een lange reeks titels.
Hoofdserie en mijlpalen – Europa Universalis II, III, IV
Laten we nu snel alle hoofdspellen bekijken, met focus op nieuwe functies en grote veranderingen. Europa Universalis II werd uitgebracht in 2001 en besloeg de periode van 1419 tot 1820. In dit spel kun je kiezen uit meer dan honderd naties en niet alleen grootmachten. Religie, cultuur en hun conflicten werden zichtbare elementen. Nieuwe scenario’s zoals het Tijdperk van Ontdekkingen en de Amerikaanse Revolutie werden toegevoegd.
In vergelijking met zijn voorganger werd het bereik van het spel aanzienlijk uitgebreid met meer naties, meer vrijheid en een sterkere focus op minder centrale regio’s. De tutorials werden verbeterd, wat zorgde voor een steilere leercurve door de complexiteit van het spel. Religies zoals boeddhisme, confucianisme en hindoeïsme werden geïntroduceerd, waardoor het spel een meer mondiale setting kreeg. Het werd ook moeilijker om gemakkelijk de wereld te domineren.
Daarna kwam Europa Universalis III in 2007. De standaardversie beslaat de periode van 1453 tot 1789. Met de uitbreiding Napoleon’s Ambition loopt het spel tot 1821, en met Nomine begint het in 1399. Het spel bevat nog meer speelbare naties, meer dan 250, allemaal historisch accuraat. Er zijn ongeveer 1.700 provincies, inclusief zeegebieden. Het spel introduceerde ook regeringssystemen, nationale ideeën en inflatie.
Het spel introduceerde de Clausewitz-engine van Paradox. De kaart werd 3D en veel technischer dan voorheen. Je kunt meer beslissingen nemen en hebt meer vrijheid in je gameplay. Het spel maakte het ook gemakkelijker om tekstbestanden te bewerken, wat leidde tot een zeer actieve modding-community. Veel mods werden daardoor enorm populair.
Europa Universalis IV is de laatste titel die werd uitgebracht. Het spel kwam uit op 13 augustus 2013. Het begint meestal in 1444 na de Slag bij Varna en eindigt in 1821, maar je kunt theoretisch op elk moment beginnen. Er zijn meer dan 800 historische naties en nog meer die gevormd kunnen worden. Het spel bevat een nieuwe 3D-kaart, uitgebreide diplomatie en een vernieuwd handelssysteem.
EU4 gebruikt de Clausewitz-engine 2.5, waardoor het moderne technologie en betere stabiliteit biedt. De focus van het spel ligt op kwaliteit, toegankelijkheid en stabiliteit. Paradox benadrukte dat de lancering stabieler moest zijn dan bij eerdere delen. Het spel ontving tot mei 2024 nieuwe DLC’s en updates, die nieuwe mechanieken toevoegden en sommige naties aanpasten om ze historisch nauwkeuriger te maken.
EU4 introduceerde ook een nieuw missiesysteem, dat spelers historische doelen gaf voor hun land. Hierdoor had elke natie een duidelijk doel om naartoe te werken. Het spel kreeg zeer positieve recensies. Hoewel het door zijn complexiteit moeilijk te leren was, voelde het voor spelers erg belonend aan.
Er was ook een spin-off genaamd Europa Universalis: Rome, uitgebracht in 2008. Het maakt geen deel uit van de hoofdserie, maar is toch het vermelden waard. Het spel richt zich op de periode van het Romeinse Rijk. Paradox liet hiermee zien dat hun concept verder uitgebreid kon worden met deze nieuwe variant. Het spel was echter minder populair bij spelers en critici en wordt daarom minder vaak genoemd.
Mechanieken, innovaties en DLC-model in EU4
Laten we nu wat dieper ingaan op de mechanieken van Europa Universalis 4. Omdat er zoveel zijn, is het moeilijk om te weten waar te beginnen, maar laten we starten met de diplomatie. Als gekozen land kun je allianties sluiten, vazallen creëren, schatplichtige staten hebben, invloed uitoefenen en nog veel meer. Zonder bondgenoten sta je meestal zwak en kun je in oorlogen worden overweldigd.
Je kunt oorlogen beginnen met andere landen zodra je een aanspraak hebt geclaimd, wat je in staat stelt om meer land, goud of machtsprojectie te verkrijgen. Je kunt echter niet zomaar een groot land in één oorlog veroveren, omdat dat je buren onrustig maakt en kan leiden tot een grote militaire coalitie tegen jou. In gevechten zijn er verschillende eenheidstypen (infanterie, cavalerie en artillerie) die samenwerken. Gevechten bevatten ook dobbelsteenworpen, dus geluk speelt een kleine rol.
Een andere belangrijke functie is religie, want later ontstaan er grote godsdienstoorlogen tussen protestanten en katholieken en ook kruistochten van de katholieke kerk. Je kunt andere landen tot jouw religie bekeren en bonussen voor jouw geloof krijgen. Er zijn functies zoals de pausverkiezing en religieuze hervormingen die invloed hebben op alle volgelingen van hetzelfde geloof. Daarnaast werd een institutensysteem geïntroduceerd: als je een hoog niveau van ontwikkeling en technologische vooruitgang hebt, kunnen deze instellingen in jouw land ontstaan. Ze maken onderzoek goedkoper en verspreiden zich na verloop van tijd naar andere landen.
En dit alles is slechts het topje van de ijsberg, want er is nog veel meer. Het laat meteen een ongelooflijke diepgang zien, die echter ook een drempel voor nieuwe spelers kan zijn. Om veel van de systemen van het spel echt te begrijpen, kun je gemakkelijk 100 uur investeren en nog steeds niet alles weten. Veel dingen worden niet direct uitgelegd in de tutorial; spelers moeten ze zelf ontdekken of met hulp van de wiki. Maar natuurlijk wil niemand 154 pagina’s aan handleidingen lezen, dus blijven er altijd wat vragen open.
In dit spel kun je niet alleen op korte termijn strategisch handelen, je moet doelen stellen en eeuwen vooruit plannen. Je moet bepaalde provincies ontwikkelen, technologische vooruitgang boeken en je wereldwijde invloed vergroten. Een oorlog is niet per se doorslaggevend voor het spel. Over het algemeen heeft het spel een hoge leercurve, maar de beloning is groot omdat je voortdurend beter wordt. Door de diepte van het spel kun je het duizenden uren spelen zonder dat het saai wordt, omdat er altijd nieuwe uitdagingen zijn.
Een belangrijk aspect van EU4 is het bedrijfsmodel, want in de loop der jaren heeft het spel meer dan 74 uitbreidingen gekregen, waarvan meer dan 20 nieuwe inhoud en mechanismen toevoegen, zoals evenementen of historische veranderingen voor landen. Sommige veranderen alleen het uiterlijk, terwijl andere kwaliteitsverbeteringen bieden, zoals een verbeterd productiemenu. Al deze DLC’s samen zijn natuurlijk vrij duur, daarom introduceerde Paradox in maart 2021 een nieuw abonnementsmodel. Hiermee kun je eenvoudig alle DLC’s huren. Aanvankelijk kostte het 5€ per maand, maar de prijs is gestegen naar 8€ per maand. Als je de DLC’s voor een langere periode huurt, wordt het goedkoper. Dit is ideaal voor spelers die het spel slechts een paar maanden actief willen spelen zonder honderden euro’s aan DLC’s uit te geven.
De community van EU4 was ook erg actief, zowel met modding als bij het opbouwen van wikis. Er zijn mods die nieuwe spelmechanieken, kaarten, naties en meer toevoegen. Deze fanbase draagt sterk bij aan de lange levensduur van het spel, dankzij mods, community-evenementen, multiplayercampagnes en tutorials.
Focus op Europa Universalis V – Alles wat we tot nu toe weten
Het is eindelijk tijd om het te hebben over het nieuwste deel van de serie. Europa Universalis V. Het spel werd aangekondigd op 8 mei 2025 door Paradox Interactive. EU5 verschijnt op dinsdag 4 november 2025. Het spel zal aanvankelijk alleen beschikbaar zijn voor PC via Steam.
EU5 begint in het jaar 1337, eerder dan de meeste voorgangers. De speelperiode loopt over 500 jaar tot 1836. De kaart is nu veel gedetailleerder, met nauwkeurig terrein en meer staten. Er is ook opnieuw de mogelijkheid om het spel in een 2D-weergave te spelen. Het handelssysteem is aanzienlijk veranderd, met verschillende handelsgoederen en een dynamische markt.
Een andere nieuwigheid is het bevolkingssysteem. In plaats van alleen provincies te zien, zie je nu hoeveel inwoners van elke klasse er leven. Dit beïnvloedt alle productie en andere aspecten. In oorlogstijd kun je in het begin vaak alleen het gewone volk oproepen, dat slecht vecht, en wanneer ze sterven, ontbreken er boeren om voedsel te produceren. Voedsel is essentieel voor de groei van provincies en steden. Omdat er nu veel nieuwe mechanismen zijn rond handel en productie, is het mogelijk om veel van dit te automatiseren, zodat de AI de import en export beheert en jij je op andere dingen kunt concentreren.
Europa Universalis 5 zal een nieuwe start zijn voor alle spelers, en zelfs veteranen zullen in het begin verrast worden door de grote veranderingen. Veel van de kernmechanieken zijn herzien en volledig opnieuw opgebouwd. Spelers hebben hoge verwachtingen, maar er is ook bezorgdheid dat de leercurve steil zal zijn of dat het spel in het begin niet goed gebalanceerd zal zijn. Op het gebied van modding zal het spel waarschijnlijk nog toegankelijker zijn dan zijn voorganger, wat veel fans zal verheugen.
Het spel verschijnt in twee edities: de Standaard Editie en de Premium Editie. De Standaard Editie bevat alleen het spel, terwijl de Premium Editie de eerste vier DLC’s bevat. De eerste DLC is beschikbaar vanaf dag één, en de overige volgen later gratis. Paradox heeft al vóór de release een video van 30 minuten uitgebracht die de interface uitlegt. Spelers kunnen dus rekenen op uren aan gameplay om het systeem goed te leren kennen.
Conclusie en vooruitzichten – Waar gaat de historische reis van de serie heen
De Europa Universalis-serie is een van de meest invloedrijke grand strategy-franchises aller tijden. Met zijn systemen voor diplomatie, handel, oorlog en religie heeft het het genre sterk gevormd. De community is groot, loyaal en houdt van de hoge herspeelbaarheid van het spel.
Europa Universalis 5 komt met een nieuwe engine voor betere prestaties en visuals. Het bevolkingsgerichte systeem vervangt de oude provincie-mechaniek en brengt een realistische en gedetailleerde wereldkaart. Met nieuwe functies krijgt het spel nog meer diepte, maar Paradox wil het toegankelijk houden voor iedereen. EU5 combineert 25 jaar ervaring met grand strategy-games en verfijnt deze. Het bevat elementen uit de Victoria-serie, Crusader Kings en natuurlijk veel uit Europa Universalis 4, wat fans zullen herkennen in dit nieuwe deel.
Europa Universalis is een spel voor iedereen. Of je nu de vorige delen hebt gespeeld of dit je eerste ervaring is, je kunt er duizenden uren in verliezen. Als je van geschiedenis houdt en die wilt herschrijven in je voordeel, dan is Europa Universalis de perfecte keuze. Dus verander de geschiedenis in je voordeel.
Download de Allkeyshop Browser Extension Free
Voor het laatste video game nieuws, trailers en de beste aanbiedingen, voeg ons toe aan je favorieten.
U kunt de beste en goedkoopste online aanbiedingen vinden van CD-Sleutels, spel codes, cadeaubonnen, en antivirus software van geverifieerde verkopers op onze winkelpagina's vinden.
Om geen nieuws van Allkeyshop te missen, abonneer op
Google Nieuws
.